Kim jest właściciel firmy i jak nim zostać?

Mój tata prowadzi własną firmę.

W 1990 roku otworzył warsztat samochodowy. Podjął ryzyko, zmierzył się z niepewnością i stresem, a jednocześnie pracował na drugim etacie, żeby utrzymać rodzinę i rozwijać biznes. Stopniowo budował bazę klientów, zatrudniał kolejnych mechaników, sprzedawał zarówno usługi, czyli naprawy samochodowe, jak i produkty, czyli części, i ostatecznie sam odpowiadał za powodzenie swojej firmy.

Zapytaj go jednak, czym się zajmuje, a nie powie, że jest właścicielem firmy. Odpowie po prostu, że naprawia samochody. A gdy zapytasz o bycie własnym szefem, powie: „Kiedy masz własny biznes, nie jesteś szefem. Jesteś pracownikiem”.

Dla mnie jednak bez wątpienia jest właścicielem firmy, przynajmniej według definicji, którą znajdziesz po szybkim wyszukaniu:

“Właściciel firmy to osoba, która organizuje i prowadzi przedsiębiorstwo, podejmując przy tym większe niż przeciętne ryzyko finansowe”.

Podobnie jak mój tata, wiele osób prowadzących działalność nie utożsamia się z tym tytułem. Z drugiej strony pewnie znasz też kogoś, kto z dumą nazywa siebie właścicielem firmy.

Niektórzy nie uznają osób prowadzących biznes „po godzinach” za „prawdziwych” przedsiębiorców. Inni używają tego pojęcia bardzo szeroko, obejmując nim każdego, kto w jakikolwiek sposób zaczyna własną działalność. Do tego dochodzą jeszcze tzw. „skłonności przedsiębiorcze", które można mieć nawet bez prowadzenia firmy, a które są dziś bardzo cenione przez pracodawców.

Ale czy freelancer to właściciel firmy? A kierowca Ubera pracujący na pełen etat? A ktoś, kto prowadzi stoisko na targu rybnym? Gdzie właściwie przebiega granica i czy w ogóle trzeba ją wyznaczać?

Tak szerokie spektrum interpretacji, połączone z rosnącą liczbą sposobów zarabiania pieniędzy online na własnych zasadach, prowadzi do jednego pytania: czym dziś właściwie jest „właściciel firmy”?

Kim jest właściciel firmy?

Właściciel firmy to osoba, która zarządza zarówno operacyjną, jak i finansową stroną przedsiębiorstwa. Każda działalność nastawiona na zysk, która polega na sprzedaży produktów lub usług, na przykład sklep internetowy czy praca freelancera, może być uznana za biznes.

Firma może być prowadzona przez jedną osobę lub przez większy zespół. Niezależnie od struktury, to właściciel ma decydujący wpływ na kierunek rozwoju firmy. Do jego obowiązków należy wyznaczanie strategii, szkolenie pracowników oraz nadzorowanie codziennych działań operacyjnych.

Według danych Zippia, średnie zarobki właściciela firmy wynoszą od 67 000 do 135 000 dolarów rocznie (ok. 268 000–540 000 zł).

Mimo pandemii COVID-19 i wyraźnego spowolnienia gospodarczego, w 2020 roku w Polsce odnotowano wzrost liczby nowych działalności. Podobnie jak w innych krajach europejskich, zwiększyło się zainteresowanie zakładaniem własnych firm, szczególnie w obszarze e-commerce oraz usług cyfrowych.

Najnowsze dane pokazują, że ten trend utrzymał się także w kolejnych kwartałach – liczba nowo rejestrowanych firm w Polsce nadal rośnie, szczególnie w branżach związanych z technologią i e-commerce.

Potwierdza to również raport Global Entrepreneurship Monitor z 2021 roku. Wynika z niego, że ponad 60% dorosłych w krajach rozwiniętych znało kogoś, kto założył firmę w czasie pandemii. W Europie Środkowo-Wschodniej odsetek ten był jeszcze bardziej zróżnicowany i wynosił od 30% do ponad 80%. Z kolei w Ameryce Łacińskiej i na Karaibach mieścił się w przedziale 50–75%, co wskazuje na mniejsze wahania w tym regionie.

Zjawisko to wynika prawdopodobnie ze zmieniającego się rozumienia tego, kim jest właściciel firmy. Coraz częściej obejmuje ono nowe formy prowadzenia działalności, takie jak sidepreneurzy czy infopreneurzy. W centrum tej definicji znajduje się dziś przede wszystkim postawa nastawiona na rozwój, tworzenie wartości i generowanie przychodów.

Właściciele firm funkcjonują także pod różnymi nazwami, między innymi jako:

• właściciel
• przedsiębiorca
• założyciel
• dyrektor generalny (CEO)
• dyrektor zarządzający
• prezes
• dyrektor
• lider
• partner zarządzający

Rozmawiałem z ponad 25 właścicielami firm reprezentującymi różne środowiska – od solopreneurów, przez założycieli startupów technologicznych, po właścicieli sklepów i twórców – aby lepiej zrozumieć, kim dziś jest właściciel firmy.

Choć w odpowiedziach często powtarzały się wątki związane z ryzykiem, tworzeniem wartości i niezależnością, definicje różniły się w zależności od osoby i rodzaju działalności. Widać wyraźnie, że pojęcie własności biznesowej ewoluuje, a wpływ na to mają przede wszystkim dwa czynniki:

1. Dzięki technologii rozpoczęcie własnej działalności jest dziś łatwiejsze niż kiedykolwiek wcześniej.
2. Istnieje więcej niż kiedykolwiek ścieżek prowadzących do założenia biznesu.

Mimo to wiele osób wciąż nie decyduje się na własną firmę. Mark Zweig, przedsiębiorca rezydent na Uniwersytecie Arkansas, na podstawie 16 lat nauczania przedsiębiorczości wskazał najczęstsze postrzegane bariery:

1. „Muszę wymyślić coś zupełnie nowego, czego jeszcze nikt nie zrobił.”
2. „Muszę stworzyć firmę technologiczną, bo tylko takie mają realny potencjał wzrostu.”
3. „Muszę zdobyć finansowanie od funduszy VC lub aniołów biznesu.”
4. „Prowadzenie własnej firmy jest bardziej ryzykowne niż praca na etacie.”
5. „Nie wiem, od czego zacząć.”
6. „Nie mam umiejętności potrzebnych do prowadzenia biznesu.”
7. „Jestem za młody” lub „jestem za stary”.

Wiele z tych obaw to jednak coś, co można nazwać „dziedzictwem strachu” związanego z prowadzeniem firmy – przestarzałe przekonania, które nie nadążają za rozwojem technologii i platform. Dziś umożliwiają one rozpoczęcie działalności i realizowanie pomysłów w sposób, który jeszcze niedawno był niedostępny.

Właściciele firm a przedsiębiorcy

Prawdopodobnie spotkałeś się z określeniem „przedsiębiorca”. Często łączy się je z posiadaniem firmy i dziś oba terminy bywają używane zamiennie. W praktyce istnieją jednak subtelne różnice w sposobie myślenia i podejściu do biznesu, które je rozróżniają. Żadna z tych ról nie jest lepsza, po prostu oznaczają coś innego. Właściciele firm najczęściej opierają swoją działalność na sprawdzonym modelu biznesowym, na przykład otwierając restaurację czy markę biżuterii. Przedsiębiorcy natomiast częściej podejmują większe ryzyko i skupiają się na innowacyjnych pomysłach, które rozwiązują konkretne problemy dnia codziennego, jak Airbnb, które umożliwiło rezerwowanie noclegów u lokalnych gospodarzy zamiast w tradycyjnych hotelach.

Subtelne różnice między właścicielami firm a przedsiębiorcami obejmują:

1. Motywację. Właściciele firm często decydują się na własny biznes, ponieważ chcą pracować na własnych zasadach. To naturalne rozwinięcie pasji lub umiejętności w kierunku działalności zarobkowej. Przedsiębiorcy natomiast częściej kierują się wizją zmiany – dostrzegają nowe możliwości lub chcą wprowadzić inny sposób działania na rynku.
2. Innowacyjność. Właściciele firm nie zawsze koncentrują się na przełomowych pomysłach. Bazują na sprawdzonych modelach, dobrze znają swoją grupę docelową i skupiają się na rozwoju działalności oraz obsłudze klientów. Przedsiębiorcy częściej eksperymentują z nieprzetestowanymi koncepcjami, kwestionują istniejące schematy i są gotowi zmieniać branże lub nisze w miarę rozwoju biznesu.
3. Wzrost. Właściciele firm dążą do rozwoju, ale zwykle w sposób bardziej stabilny i kontrolowany. Przedsiębiorcy natomiast celują w szybki, dynamiczny wzrost – często chcą jak najszybciej przejść z rynku lokalnego na międzynarodowy. W tym celu stosują inne strategie i nierzadko tworzą nowe rynki, aby zdobyć przewagę nad konkurencją.

Mimo tych różnic, obie grupy łączy wspólny mianownik: decyzja o założeniu własnej firmy. Na tę decyzję wpływa wiele czynników osobistych, takich jak:

• umiejętność dostrzegania szans
• podejście do ryzyka
• ambicje
• pewność siebie
• dostępne zasoby
• wsparcie ze strony rodziny i otoczenia

Niezależnie od tego, czy postrzegasz siebie jako przedsiębiorcę, czy właściciela firmy, funkcjonujesz w tym samym ekosystemie biznesowym. Współpracujesz z dostawcami, producentami, bankami, klientami, pracownikami czy podwykonawcami. W obu przypadkach chodzi o dostrzeżenie szansy rynkowej, działanie oraz rozwijanie kompetencji, które pozwalają budować wartościowy i dochodowy biznes.

Rodzaje własności biznesowej

Założenie własnej firmy to zarówno wyzwanie, jak i satysfakcjonujące doświadczenie. Wymyślanie nazwy firmy, tworzenie strony internetowej, wybór produktów czy pozyskiwanie klientów to najbardziej ekscytujące etapy. Nie można jednak pominąć kwestii formalnych, takich jak wybór formy prawnej działalności i jej rejestracja.

Struktura biznesu ma duże znaczenie, bo wpływa na sposób opodatkowania, zakres odpowiedzialności oraz możliwości pozyskania finansowania.

Do wyboru masz cztery podstawowe formy prowadzenia działalności:

• Jednoosobowa działalność gospodarcza. To najprostsza forma biznesu, w której nie ma formalnego rozdzielenia między firmą a jej właścicielem. Jest łatwa w założeniu i prowadzeniu, a często wiąże się z niższymi podatkami.

• Spółka. To działalność prowadzona przez co najmniej dwie osoby. W przypadku spółki jawnej udział w firmie może być równy lub podzielony według ustalonych wcześniej proporcji.

• Spółka akcyjna. To odrębny podmiot prawny, co oznacza, że właściciel nie odpowiada swoim majątkiem osobistym za zobowiązania firmy, poza wyjątkowymi sytuacjami. Wysokość podatków zależy od wielu czynników, m.in. lokalizacji, i może być wyższa lub niższa niż w przypadku jednoosobowej działalności. Zaletą jest większa ochrona majątku prywatnego.

• Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością (sp. z o.o.). To forma łącząca cechy spółki i ochronę majątku osobistego. Oferuje ograniczoną odpowiedzialność wspólników, a jednocześnie większą elastyczność niż spółka akcyjna.

Warto zapoznać się z dodatkowymi materiałami dotyczącymi poszczególnych form działalności w Polsce, aby wybrać rozwiązanie najlepiej dopasowane do Twojej sytuacji.

Role i obowiązki właściciela firmy

Właściciel firmy robi wszystko, co konieczne, aby jego biznes odniósł sukces. Oznacza to także wykonywanie mniej lubianych zadań, takich jak prace administracyjne, nadawanie przesyłek czy planowanie działań marketingowych.

Zakres codziennych obowiązków zależy od rodzaju działalności i tego, jak organizujesz swoją pracę. Najczęściej jednak obejmuje on kilka kluczowych obszarów:

Planowanie i strategia

Właściciele małych firm odpowiadają za kierunek rozwoju swojego biznesu. Do ich zadań należy tworzenie i realizacja biznesplanu, planowanie kampanii marketingowych oraz szukanie sposobów na utrzymanie konkurencyjności i rentowności.

Umiejętność analizy i planowania jest tu kluczowa. Wielu właścicieli korzysta także z narzędzi do zarządzania czasem, które pomagają pilnować terminów, ograniczać stres i zachować równowagę między pracą a życiem prywatnym.

Finanse i księgowość

Prawidłowe zarządzanie finansami to podstawa stabilnego rozwoju firmy. Jako właściciel odpowiadasz za pozyskanie kapitału na start, na przykład poprzez kredyt dla małej firmy lub crowdfunding, a także za finansowanie bieżących wydatków, takich jak rozwój produktów, marketing czy zatrudnienie pracowników.

Do Twoich obowiązków należy również prowadzenie firmowych kont bankowych, obsługa płatności, rozliczenia podatkowe oraz ogólna księgowość.

Zgodność z przepisami i kwestie prawne

Właściciel firmy odpowiada również za przestrzeganie obowiązujących przepisów, zarówno na poziomie krajowym, jak i lokalnym. Oznacza to konieczność rejestracji działalności oraz znajomość regulacji prawnych związanych z jej prowadzeniem.

Ważne jest także podstawowe zrozumienie prawa pracy. W przypadku problemów z pracownikami lub klientami warto mieć dostęp do prawnika. To Ty odpowiadasz za przygotowanie, analizę i podpisywanie dokumentów, takich jak umowy czy kontrakty sprzedażowe.

Marketing i sprzedaż

Nawet najlepszy produkt nie będzie się sprzedawał bez odpowiednich działań marketingowych i sprzedażowych. W początkowej fazie działalności to właśnie Ty często prowadzisz rozmowy z klientami i finalizujesz sprzedaż.

Do Twoich obowiązków należy również planowanie i realizacja kampanii marketingowych, zatwierdzanie reklam, prowadzenie działań w mediach społecznościowych i e-mail marketingu, a także koordynowanie innych aktywności promocyjnych firmy.

Obsługa klienta

Na początku to często właściciel firmy pełni rolę głównej osoby odpowiedzialnej za kontakt z klientami. Oznacza to odbieranie telefonów i wiadomości e-mail, odpowiadanie na czacie na stronie internetowej oraz korzystanie z systemów CRM do zarządzania relacjami z klientami. To właśnie od Ciebie zależy budowanie pozytywnego wizerunku marki i dbanie o satysfakcję klientów, tak aby chętnie wracali i wystawiali dobre opinie. Wraz z rozwojem firmy możesz przekazać te obowiązki pracownikowi lub zespołowi obsługi klienta.

Zatrudnianie i zasoby ludzkie

Właściciel firmy odpowiada także za budowanie zespołu. Obejmuje to rekrutację nowych pracowników oraz rozwój tych, którzy już są w firmie.

Do Twoich zadań należy przygotowywanie opisów stanowisk, prowadzenie ocen pracowniczych oraz zarządzanie wynagrodzeniami, benefitami i awansami. To od jakości zespołu w dużej mierze zależy dalszy rozwój biznesu.

Jak zostać właścicielem firmy?

Zostanie właścicielem firmy zaczyna się od znalezienia rentownej okazji biznesowej.

Jeśli nie masz od razu gotowego pomysłu, który chcesz zrealizować, znalezienie produktu do sprzedaży online może wydawać się przytłaczające. Możliwości są tysiące, a jednocześnie łatwo odnieść wrażenie, że wszystko zostało już wcześniej zrobione.

Od czego więc zacząć? Kluczowe jest nauczenie się rozpoznawania różnych typów okazji rynkowych. To pierwszy krok do znalezienia produktów i nisz, które mają potencjał sprzedażowy.

Zrozumienie poniższych podejść pomoże Ci odkrywać pomysły na produkty i kierunki rozwoju biznesu. Każde z nich wymaga nieco innego sposobu myślenia i działania:

1. Budowanie silnej i wyróżniającej się marki
2. Analiza słów kluczowych i trendów wyszukiwania
3. Identyfikowanie i rozwiązywanie problemów klientów
4. Odpowiadanie na pasje i zainteresowania odbiorców
5. Podążanie za własnymi zainteresowaniami
6. Szukanie luk rynkowych
7. Wykorzystywanie własnego doświadczenia i wiedzy

1. Budowanie silnej i wyróżniającej się marki

W tym podejściu nie chodzi tylko o sam produkt, ale także o budowanie społeczności wokół marki. Kluczowe jest zrozumienie swoich odbiorców, stworzenie unikalnej tożsamości i zajęcie wyraźnego miejsca w świadomości klientów.

To szczególnie skuteczna strategia na konkurencyjnych rynkach, gdzie trudno wyróżnić się samym produktem.

Przykład: DODOcase, producent etui do produktów Apple, wyróżnił się na bardzo zatłoczonym rynku. Zamiast konkurować wyłącznie funkcjonalnością, marka postawiła na historię – ich etui są ręcznie wykonywane w San Francisco, z wykorzystaniem tradycyjnych technik introligatorskich.

To właśnie ta unikalna narracja i silna tożsamość marki sprawiły, że DODOcase szybko stał się jednym z czołowych producentów etui do iPadów na świecie.

2. Analiza słów kluczowych i trendów wyszukiwania

Ruch organiczny z wyszukiwarek może być jednym z najcenniejszych źródeł klientów w e-commerce. Jeśli dobrze wykorzystasz SEO, Google i inne wyszukiwarki mogą zapewnić Ci stały, wartościowy ruch bez konieczności płacenia za reklamy. W świecie niskich marż i rosnących kosztów kampanii płatnych to właśnie sprawia, że produkty oparte na potencjale słów kluczowych są tak atrakcyjne.

To podejście polega na wyszukiwaniu produktów lub nisz na podstawie tego, czego użytkownicy faktycznie szukają w Google czy Bing. Następnie identyfikujesz frazy o dużym wolumenie wyszukiwań, ale stosunkowo niskiej konkurencji, które dają szansę na zdobycie widoczności.

Badanie słów kluczowych bywa techniczne, dlatego wymaga podstawowej znajomości SEO oraz narzędzi do analizy wyszukiwań.

To podejście jest szczególnie opłacalne w modelu dropshippingowym. Ze względu na niskie marże w tym modelu trudno polegać wyłącznie na płatnych reklamach, dlatego ruch organiczny może znacząco poprawić rentowność.

Przykład: Gymshark zainwestował w SEO i wykorzystał okazję do zdobycia wysokich pozycji na frazy związane z odzieżą fitness, co pomogło mu zbudować silną obecność online.

Na powyższym przykładzie widać, że Gymshark zajął drugie i trzecie miejsce w organicznych wynikach Google dla frazy „ubrania na siłownię”, której szuka około 74 000 użytkowników miesięcznie. To właśnie takie możliwości SEO w dużej mierze przyczyniły się do sukcesu marki – obok oczywiście wysokiej jakości produktów.

3. Identyfikowanie i rozwiązywanie problemów klientów

Jednym z najskuteczniejszych sposobów budowania dochodowego biznesu jest rozwiązywanie realnych problemów klientów. Produkty odpowiadające na konkretne potrzeby sprzedają się dobrze, ponieważ ludzie aktywnie szukają rozwiązań swoich trudności.

Warto pamiętać, że problem nie musi oznaczać wyłącznie bólu fizycznego. Może to być również coś uciążliwego, czasochłonnego lub po prostu frustrującego w codziennym życiu.

Przykład: Jing, przedsiębiorca e-commerce, zauważył, że osoby zgrzytające zębami często zmagają się z bólem, a dodatkowo narażone są na wysokie koszty leczenia stomatologicznego.

Widząc realny problem, za który klienci są gotowi zapłacić, stworzył Pro Teeth Guard – indywidualnie dopasowywane nakładki na zęby w przystępnej cenie, które pomagają rozwiązać ten problem.

4. Odpowiadanie na pasje i zainteresowania odbiorców

Ludzie są skłonni wydawać znacznie więcej pieniędzy na rzeczy związane ze swoimi pasjami i hobby. Wystarczy spojrzeć na golfistów, wielu z nich inwestuje tysiące złotych w sprzęt i akcesoria, licząc na nawet niewielką poprawę wyników.

Skupienie się na pasjach klientów niesie ze sobą dodatkowe korzyści. Pozwala budować silniejsze relacje z marką, zwiększa lojalność oraz sprzyja marketingowi szeptanemu, ponieważ zaangażowani klienci chętnie polecają produkty innym.

Przykład: BlackMilk Clothing powstało w 2009 roku po tym, jak blog założyciela, TooManyTights, zyskał ogromną popularność.

Dostrzegając rosnącą popularność rajstop z unikalnymi wzorami i rozumiejąc potencjał tej niszy, założyciel stworzył markę BlackMilk Clothing. Dziś to firma warta miliony złotych, zatrudniająca ponad 150 osób i sprzedająca swoje produkty na całym świecie.

Dodatkowo, wykorzystując motywy popkulturowe w swoich projektach, BlackMilk trafia do zaangażowanych społeczności i przyciąga klientów z różnych nisz, wykraczając daleko poza sam segment rajstop.

5. Podążanie za własnymi zainteresowaniami

Niektórzy uważają, że wybór produktu lub niszy na podstawie własnej pasji to ryzykowna strategia. W praktyce jednak może ona okazać się bardzo dochodowa.

Jedną z największych zalet budowania biznesu wokół własnych zainteresowań jest większa wytrwałość. Pasja pomaga przetrwać trudniejsze momenty i utrzymać motywację, która jest kluczowa w rozwijaniu firmy online.

Przykład: Eric Bandholz rozpoczął projekt Beardbrand jako blog poświęcony strategii biznesowej i sprzedaży. Z czasem jego zainteresowanie stylem życia związanym z noszeniem brody zaczęło coraz bardziej dominować treści. Ostatecznie postawił wszystko na tę pasję i stworzył Beardbrand – markę oferującą produkty do pielęgnacji brody dla mężczyzn, którzy podzielają to zainteresowanie.

6. Szukanie luk rynkowych

Wykorzystanie luki rynkowej lub braków w istniejących rozwiązaniach może być bardzo opłacalne. Takie podejście polega na dostrzeżeniu niedociągnięć w produkcie lub sposobie jego sprzedaży i wykorzystaniu ich jako przewagi konkurencyjnej.

Luka może dotyczyć ulepszenia funkcjonalności produktu, niezagospodarowanej grupy odbiorców albo nawet sposobu komunikacji i marketingu.

Przykład: Chaim Pikarski konsekwentnie wyszukuje takie możliwości. Wraz ze swoim zespołem analizuje oferty produktów dostępnych online, ze szczególnym naciskiem na opinie klientów.

Na podstawie recenzji identyfikują powtarzające się problemy i brakujące funkcje. Następnie, mając te informacje, Chaim znajduje producenta i tworzy ulepszoną wersję produktu, która lepiej odpowiada na potrzeby klientów.

Radio prysznicowe Hipe to jeden z wielu produktów, które Chaim stworzył, wykorzystując lukę rynkową. Analizując dostępne na rynku radia prysznicowe oraz opinie użytkowników, zauważył brak modeli zasilanych akumulatorem – i właśnie tę potrzebę postanowił zaspokoić.

7. Wykorzystywanie własnego doświadczenia i wiedzy

Własna wiedza i doświadczenie mogą stanowić dużą przewagę konkurencyjną. Przekształcenie swoich kompetencji w biznes online pozwala wejść na rynek z mocną pozycją i stworzyć barierę wejścia dla innych.

Przykład: Rhiannon Taylor, pasjonatka miejskiego ogrodnictwa i japońskich ogrodów, zamieniła swoje zainteresowania w internetowy butik RT1home.

Dodatkowo dzieli się swoją wiedzą na blogu RT1home oraz na YouTube, gdzie pokazuje, jak korzystać z jej produktów i jak lepiej dbać o rośliny domowe.

Tworzenie małej firmy

Dziś, gdy „częściowa własność biznesowa” stała się znacznie bardziej powszechna, nie musisz od razu rezygnować z etatu, aby założyć biznes online.

Wielu właścicieli sklepów na Shopify prowadzi swoje firmy dodatkowo – po godzinach, wieczorami lub w weekendy – a dopiero z czasem przechodzi na pełen etat, jeśli uzna to za właściwy krok. Niektórzy łączą sprzedaż online z fizycznym sklepem, inni działają wyłącznie w internecie.

Dziś biznes może przybierać różne formy, które jeszcze kilka lat temu nie były możliwe. Nic więc dziwnego, że coraz więcej osób decyduje się na własną działalność, z różnych powodów i na własnych zasadach. Ty również możesz.

Ilustracja autorstwa Francesco Ciccolella

Chcesz założyć własną firmę? Rozpocznij bezpłatny okres próbny Shopify – nie potrzebujesz karty kredytowej.