Jak zarabiać na rolnictwie? 10 sposobów dla małych gospodarstw

Sprzedaż własnych plonów to zarówno satysfakcjonujące, jak i potencjalnie dochodowe zajęcie. Istnieje duże zapotrzebowanie na świeże produkty rolne, produkty o wartości dodanej, takie jak mydła i dżemy, oraz agroturystykę (czyli odwiedzanie lokalnych gospodarstw).

Dane pokazują, że bezpośrednia sprzedaż konsumentom – zamiast polegania na hurtowych kanałach dystrybucji – może być bardziej opłacalna. Zgodnie z globalnymi trendami gospodarstwa rolne coraz częściej stawiają na marketing bezpośredni, który pozwala zwiększać marże i budować bliższe relacje z klientami.

Jeśli szukasz sposobów na zarabianie na gospodarstwie rolnym lub nawet na hobbystycznej farmie, poniżej znajdziesz kilka pomysłów wraz z przykładami firm korzystających z Shopify – wiele z nich zarabia nawet poza sezonem wegetacyjnym.

10 sposobów na zarabianie w rolnictwie

Poznaj 10 sposobów na zarabianie w rolnictwie, które zainspirują Cię do założenia nowego biznesu rolnego lub pomogą rozszerzyć źródła przychodów i zwiększyć dochody z gospodarstwa.

1. Produkty o wartości dodanej

Czy kiedykolwiek zdarzyło Ci się odwiedzić stoisko na targu rolniczym, żeby kupić owoce lub warzywa, i zauważyć świeżo upieczony chleb, przetwory lub masło orzechowe? Produkty o wartości dodanej to świetny pomysł dla gospodarstw, które już sprzedają na rynku hurtowym – pozwalają stać się jednocześnie przetwórcą i sprzedawcą detalicznym. Pomagają też zwiększyć rentowność, ponieważ mogą „osiągać wyższą cenę niż surowy produkt, co pomaga rolnikom poprawić wyniki finansowe” – jak podaje National Sustainable Agriculture Coalition, organizacja wspierająca małe i średnie gospodarstwa.

Na przykład Terre Bleu, ekologiczna farma lawendy prowadzona przez Iana i Isabelle Baird niedaleko Milton w Ontario, zaczęła sprzedawać dżemy lawendowe, masła do ciała i przekąski, aby generować przychody także poza sezonem.

„Teraz możemy sprzedawać produkty przez zimę” – powiedział Ian w wywiadzie dla serii Founder Stories Shopify w 2019 roku. „W zeszłym roku wzięliśmy nawet udział w Black Friday i przyniosło to świetne efekty”.

2. Targi rolnicze

Zamiast sprzedawać hurtownikom, którzy następnie doliczają marżę przy odsprzedaży Twoich produktów, możesz zatrzymać tę marżę dla siebie, sprzedając na targach rolniczych. Konsumenci odwiedzający takie targi zazwyczaj szukają świeżych, lokalnych produktów prosto z gospodarstwa, więc to rozwiązanie korzystne zarówno dla Ciebie, jak i dla Twoich klientów.

Jednym ze sposobów na wyróżnienie się na targu rolniczym jest skupienie się na uprawach specjalistycznych lub niszowych rynkach (np. ręcznie mielonej mące owsianej czy granoli bezglutenowej) albo na konkretnych metodach produkcji, takich jak wołowina z chowu pastwiskowego. Grzyby uprawiane na małej farmie to jedna z opcji, podobnie jak jadalne kwiaty czy mikroliście. Wszystkie te produkty mogą osiągać wyższe ceny, co pomaga zwiększyć dochody gospodarstwa.

Jeśli Twoje gospodarstwo znajduje się w pobliżu dużego miasta, możesz wykorzystać stoisko do nawiązania współpracy z lokalnymi restauracjami i wypracować działania oparte na wzajemnej promocji. Twoje gospodarstwo może być wymieniane w menu, a Ty możesz promować restauracje korzystające z Twoich produktów w swoich materiałach marketingowych.

3. Rolnictwo wspierane przez społeczność

Rolnictwo wspierane przez społeczność (CSA) przypomina model biznesowy oparty na finansowaniu społecznościowym. Jest to praktyczny sposób na sfinansowanie swojego pierwszego gospodarstwa rolnego (małego gospodarstwa sprzedającego produkty bezpośrednio konsumentom), jeśli nie dysponujesz wystarczającymi środkami na uruchomienie własnego gospodarstwa. W modelu CSA członkowie pokrywają koszty prowadzenia gospodarstwa, zazwyczaj w formie subskrypcji, co uprawnia ich do otrzymania części zbiorów. Pudełko CSA to część plonów, którą każdy sponsor otrzymuje po zakończeniu sezonu wegetacyjnego.

Możesz oprzeć swój program CSA na mięsie, warzywach, owocach lub ich kombinacji. Wiele programów subskrypcyjnych CSA obejmuje także możliwość dodania produktów o wartości dodanej z gospodarstwa, takich jak artykuły spożywcze, przetworzone oleje czy suszone owoce. Na przykład Frog Hollow Farm w Brentwood w Kalifornii oferuje subskrypcję CSA ze świeżymi owocami z odbiorem lokalnym lub wysyłką pocztową. Ma również sklep internetowy sprzedający szeroką gamę produktów o wartości dodanej.

4. Pobyty na farmie

Pobyty na farmie, czyli zamiana swojej posiadłości w miejsce do odpoczynku, rozrywki i/lub nauki, to część szeroko rozumianej agroturystyki. Możesz wynajmować domki lub miejsca kempingowe osobom odwiedzającym farmę albo prowadzić niewielkie gospodarstwo agroturystyczne na swoim terenie.

Jeśli oferujesz też inne atrakcje, takie jak samodzielne zbieranie plonów (czyli sytuacje, w których odwiedzający sami zbierają produkty), wydarzenia czy wyjazdy integracyjne, noclegi mogą wyraźnie zwiększyć Twoje dochody i pozwalają gościom lepiej poczuć, jak wygląda codzienne życie na farmie.

Airbnb ma nawet specjalny filtr „pobyt na farmie”. Według raportu Airbnb z 2022 roku, w 2021 roku w USA zarezerwowano ponad 7000 takich pobytów – to o 40% więcej niż w 2019 roku. Przeciętny gospodarz oferujący pobyt na farmie w USA zarobił w 2021 roku około 10 300 USD (ok. 41 200 zł). Istnieje realne zapotrzebowanie na pobyty na farmach. Jeśli masz odpowiednią przestrzeń i chcesz przyjmować gości, może to być bardzo dobry sposób na zwiększenie dochodów Twojego gospodarstwa.

5. Warsztaty i wycieczki edukacyjne

Warsztaty edukacyjne, wycieczki dla lokalnych szkół i zwiedzanie gospodarstwa to działania realizowane w formie stacjonarnej, które zaliczają się do agroturystyki. Alpine Village School & Farms uczyniło edukację centralnym elementem działalności swojego gospodarstwa w Hayden, w stanie Idaho, prowadząc szkołę przyrodniczą dla dzieci oraz szkołę leśną dla rodzin. Dodatkowe dochody generuje, sprzedając ekologiczne jajka od kur z wolnego wybiegu (wyłącznie lokalnie), odzież własnej marki oraz organizując płatne warsztaty. Podczas tych warsztatów można nauczyć się m.in. przetwarzania surowych produktów mlecznych, wytwarzania świec i mydła oraz fermentacji.

6. Pszczelarstwo

Prowadzenie pasieki to świetny sposób, żeby rozpocząć działalność rolniczą albo rozwinąć swoje gospodarstwo. Możesz sprzedawać miód – swój podstawowy produkt – na rynkach hurtowych, lokalnych targach rolniczych lub we własnym sklepie internetowym. Możesz też wytwarzać produkty o wartości dodanej, takie jak świece z wosku pszczelego, balsamy do ciała oraz wyjątkowe produkty spożywcze, na przykład pikantny miód.

Tique Chandler z Chandler Honey dorastała, zajmując się pszczelarstwem w należącym do jej rodziny, prawie stuletnim gospodarstwie pszczelarskim. Skupia się na konsumentach, którzy są dziś „gotowi zapłacić więcej za miód i inwestować w lokalnych pszczelarzy” – mówi w jednym z odcinków Shopify Masters. Cały miód do swoich produktów pozyskuje z rodzinnej farmy w Albercie w Kanadzie i zwiększa jego wartość, dodając do niego różne składniki, takie jak skórka pomarańczowa czy wanilia.

7. Kwiaty

Sprzedaż kwiatów ciętych z lokalnych upraw rośnie na całym świecie. To rodzaj działalności, który możesz zacząć na niewielką skalę – nawet jako dodatkowe zajęcie – i stopniowo go rozwijać. Z czasem zobaczysz, które odmiany najlepiej sprawdzają się w Twoim regionie i na jakie kwiaty jest największy popyt wśród lokalnych florystów. Kwiaty dobrze nadają się także do sprzedaży w formie subskrypcji, np. jako skrzynki w modelu CSA. Możesz oferować je bezpośrednio klientom albo sprzedawać przez lokalne sklepy. Siena Farms w Sudbury w stanie Massachusetts, oprócz skrzynek z warzywami i innymi produktami rolnymi, oferuje również kwiatowe udziały CSA na lokalnych targach.

Jeśli poza uprawą zajmiesz się również florystyką, możesz sprzedawać swoje kwiaty z wyższą marżą detaliczną. Możesz przygotowywać dekoracje na różnego rodzaju wydarzenia, a nawet organizować wesela i inne uroczystości na swojej farmie. Dzięki temu odwiedzający nie tylko kupują kwiaty, ale też mogą zobaczyć miejsce, w którym zostały wyhodowane.

8. Zestawy mięsne

Zestawy mięsne działają podobnie jak skrzynki CSA, tylko że zamiast warzyw zawierają mięso – najczęściej pochodzące z chowu pastwiskowego, rolnictwie regeneracyjnym, bez antybiotyków lub z certyfikatem ekologicznym. Niektórzy oferują nawet możliwość wykupienia udziału w całym zwierzęciu. Dzięki temu klienci mają dostęp do świeżego, wysokiej jakości mięsa prosto z gospodarstwa, a rolnicy mogą zatrzymać większą część zysku, zamiast oddawać marżę sklepom spożywczym.

Ballerina Farm i Source Farms sprzedają zestawy mięsne przez swoje sklepy internetowe. Ballerina Farm to przede wszystkim ranczo i gospodarstwo mleczne z północnej części stanu Utah, które oferuje zestawy w ramach subskrypcji, gotowe zestawy oraz opcję „zbuduj zestaw”, którą możesz dostosować do własnych potrzeb. Source Farms to ranczo z doliny Willamette w stanie Oregon, które koncentruje się na rolnictwie regeneracyjnym i oferuje zarówno gotowe zestawy, jak i lokalne udziały w mięsie.

9. Owce

Jeśli nie chcesz zajmować się uprawą roślin, możesz spróbować swoich sił w hodowli owiec, a następnie wytwarzać produkty, takie jak sery z mleka owczego, mydło z mleka owczego, skóry owcze i przędza wełniana. Możesz je sprzedawać dystrybutorom i hurtownikom albo samodzielnie, osiągając wyższy zysk (choć być może przy mniejszej skali sprzedaży). Zapraszanie odwiedzających, by zobaczyli, jak powstaje przędza, a nawet uczenie ich tego, to dobry sposób na włączenie agroturystyki do swojej działalności.

10. Kosmetyki

Produkty do pielęgnacji skóry o wartości dodanej wpisują się w trendy „clean beauty” i „farm-to-shelf”, w ramach których wyroby powstają z nietoksycznych, naturalnych składników pozyskiwanych bezpośrednio z gospodarstw rolnych. Jeśli dysponujesz produktami rolnymi, takimi jak wosk pszczeli, miód, łój, oliwa z oliwek, zioła i inne składniki roślinne, masz już wszystko, czego potrzeba, żeby wejść na rosnący rynek kosmetyków wytwarzanych na farmach.

W Summer Solace Tallow w Oakland w Kalifornii właścicielka Megan Bre Camp stworzyła linię kosmetyków na bazie łoju, ręcznie przetwarzając tłuszcz z pobliskiego rancza bydła w łój do produkcji swoich kosmetyków. Rozszerzyła działalność o świece, produkty do ciała, kremy z filtrem, a nawet naturalnie garbowane skóry owcze.